Bolu Valiliği, Besd-Bir ve Kanatlı Ar-ge tarafından düzenlenen ?Etlik Piliç Gübrelerinin Kullanım Şekilleri, Değerlendirme Yöntemleri ve Yasal Uygulamalar' seminerinin bildirileri kitap haline getiriliyor. Seminere katılanların tümünün ortak fikri ise, kümeslerden çıkan gübrelerin çevreye son derece zararlı olduklarını itiraf etmeleri.
Seminerde bildiri sunanların görüşleri şu şekilde;
Kastamonu Üniversitesi Fen ? Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Süleyman Taban: "Tavuk dışkıları gübre haline getirilmeden kullanılmamalıdır. Tavuk dışkıları iyi bir şekilde kompostlama yapılarak gübre haline getirilmelidir. Türkiye Topraklarının %91,4'ü organik maddece fakirdir. Türkiye gibi toprağı organik maddelerce fakir ülkelerde, tavuk gübrelerinin enerji kaynağı olarak kullanımı sözkonusu olamaz. Yılda 500 milyon etlik piliçten elde edilen gübrelerle, 210 bin hektar arazi organik maddelerce zenginleştirilecektir. Bu da Türkiye'deki ekilebilir alanın %1'i bile değildir. Kompostlamayı küçük üretici yapamaz. Entegrasyonlar bu konuya sahip çıkmalı; küçük, orta ölçekli ve büyük kompostlama üniteleri kurulmalıdır".
Danimarka Et Birliğinden Henrik Bang Jensen: "Danimarka'da elde edilen tavuk dışkılarının, %95'i gübre olarak, %5'i de koşullara bağlı olarak biogaz üretiminde kullanılmaktadır. Danimarka'da kompost yapıldıktan sonra gübre olarak kullanılmaktadır. Kompostlanan gübreler yığından alınırken, tarlaya götürür ve kullanırken doğal olarak koku sözkonusu olmaktadır, ancak Danimarka'da bu koku hiç problem edilmemektedir. AB'de üç ana direktif bulunmaktadır. Bunlar daha çok toprak ve suyu korumaya yönelik olup, su ile ilgili direktif 2015'ten itibaren önem arzedecektir"
İspanya'da kanatlı Üretimi Teknik Danışmanı Jose Ignaco Barragan: "Altlık seçiminden başlayarak önlemler alınması gerekmektedir. İyi bir üretim için altlık büyük önem taşır. Altlık iyi olmadığında sorunlar yaşanabilir. Altlıkları iyileştirmek için bazı uygulamalar yapılabilmektedir. Ancak değişik mühtahzarlar kullanmak yerine iyi havalandırma ve kaliteli su kullanımı daha fazla önem arzetmektedir. Kimyasal gübreler yerine tavuk gübrelerinin kullanımı önemli alternatifler sunmaktadır. Avrupa Birliği ve İspanya'daki gübre ile ilgili direktifler, kullanım aşamasında toprak ve suya en az zararı vermek amacıyla düzenlenmiş ve uygulanmaktadır. Tavuk dışkılarının kompostlama yapılarak gübre olarak kullanımı önem arzetmektedir"
Kanatlı Üretimi Teknik Danışmanı Veteriner Hekim Ahmet Nuri Bilgin: "Tavuk gübreleri, toprağı beslemek, hayvanları beslemek ve enerji üretmek amacıyla kullanılabilmektedir. Broiler gübresinden enerji üretimi çok pahalı bir yöntemdir ve bu nedenle uygulanmamaktadır. Gübreyi yakmak çok daha yanlış bir işlemdir. Toprağı besleyeceğimiz bir ürünle doğa kirletilmekte, çıkan %20 ? 30 kül ise hiçbir işe yaramamaktadır. Dünyada %95 oranında toprağı beslemek için kullanılmaktadır. Dışkılar kompost edilerek kullanılmalıdır. Kompostlama işlemi çok zor bir işlem değildir. Koşullara ve işletmelere göre farklı kompostlama modelleri kullanılabilir. ABD'de orman ve meralarda da tavuk gübresi kullanılmaktadır"
Kanatlı Ar-Ge Yönetim Kurulu Başkanı ve Beypiliç Genel Müdürü Dr. Sait Koca: "Tavuk dışkılarının gübre olarak kullanımının kontrolsüz olması en fazla piliç üreticilerine zarar vermektedir. Tavuk dışkılarının kümesler boşaltıldıktan sonra doğrudan arazilere götürülmesi, o kümesteki herhangi bir problemin de başka bir alana götürülmesine de neden olmaktadır. Bu da hastalıkların yayılması için uygun bir vasat oluşturmaktadır. Bizlerin bu konuda herkesten daha hassas olduğumuzun ve alınacak önlemleri de en fazla bizlerin destekleyeceğinin bilinmesini isteriz."
