Yeni Türk Ceza Yasası ile birlikte yasa kapsamına alınan çevre suçları, geçtiğimiz hafta itibariyle hapis cezası gerektiren suç kapsamına girdi. Yeni yasanın kabulünün ardından gerekli hazırlıkların yapılmadığı gerekçesiyle uygulanması 2 yıl ertelenen 181 ve 182'nci maddeler yürürlüğe girdi.
Çevre konusunda sıkıntılı olan kentimizde, yürürlüğe giren yeni maddelerle bir çok fabrika sahibi işadamı hapis cezasıyla karşı karşıya kalırken, kamu görevlilerinin korkulu rüyası ise Yeni Türk Ceza Yasası'nın 279'uncu maddesi. Bu madde de görevini ihmâl ettiği belirlenen kamu görevlilerinin de hapis cezasıyla adliyelere sevk edilmesi ön görülüyor.
Yeni Türk Ceza Yasası'nın Resmi Gazete'de 12 Ekim 2004 tarihinde yayımlandıktan sonra yürürlük maddesine konan cümleyle çevre suçlarının yürürlüğe girmesi iki yıl ertelenmişti. 181 ve 182'inci maddeler, geçtiğimiz hafta itibariyle yürürlüğe girerek, başta belediye başkanları olmak üzere çevreyi kirleten fabrika ve işyeri sahipleri hapis cezasıyla karşı karşıya kaldılar.
TCY'nin çevre suçlarını düzenleyen 181 ve 182'nci maddelerinin yürürlüğe girmesiyle, çevre suçları kasten ya da taksirli olarak ceza mahkemelerinde görülebilecek. Maddeler yürürlüğe girmeden önce ise çevreyi kirletenlere idari davalar açılabiliyordu.
Yürürlüğe giren 181 ve 182'inci maddeler ise ağır hükümler taşıyor. Bu nedenle çevre sorunları gün ışığına çıkan ilimizde, başta belediye başkanları olmak üzere iş yeri sahiplerini sıkıntılı günler bekliyor.
Yürürlüğe giren 181'inci Madde'nin hükümleri;
1- İlgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırı olarak ve çevreye zarar verecek şekilde atık veya atıkları toprağa, suya veya havaya kasten veren kişi 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
2- Atık veya atıkları izinsiz olarak ülkeye sokan kişi, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
3- Atık veya atıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi halinde yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza iki katı kadar arttırılır.
4- Birinci ve ikinci fıkralarda tanımlanan fiillerin, insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya artıklarla ilgili olarak işlenmesi halinde, beş yıldan az olmamak üzere hapis cezasına ve bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur.
5- Bu maddenin iki, üç ve dördüncü fıkrasındaki fiillerden dolayı tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
Yürürlüğe giren 182'inci Madde'nin hükümleri;
1- Çevreye zarar verecek şekilde, atık veya atıkların toprağa, suya veya havaya verilmesine taksirle neden olan kişi, adli para cezası ile cezalandırılır. Bu atık veya atıkların, toprakta, suda veya havada kalıcı etki bırakması halinde, iki aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
2- İnsan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek niteliklere sahip olan atık veya atıkların toprağa, suya veya havaya taksirle verilmesine neden olan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Kamu görevlileri de yandı;
Yeni Türk Ceza Yasası'nda yer alan 279'uncu madde ise, kamu görevlilerine büyük sorumluluk götürürken, görevini ihmal ettiği iddia edilen kamu görevlileri hakkında hapis cezası talep ediyor.
Yürürlülükteki 279'uncu Maddenin hükümleri;
1- Kamu adına soruşturma ve kovuşturmayı gerektiren bir suçun işlendiğini göreviyle bağlantılı olarak öğrenip de yetkili makamlara bildirimde bulunmayı ihmal eden veya bu hususta gecikme gösteren kamu görevlisi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
2- Suçun, adli kolluk görevini yapan kişi tarafından işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.
