Sağlık Bakanlığı Kamu Özel İşbirliği Modeli ile aralarında Bolu'nun da olduğu 26 kentte şehir hastaneleri kurulacak. AKP Bolu milletvekili Ali Ercoşkun'un basın açıklamasıyla duyurduğu şehir hastanesi 600 yatak kapasitesiyle ilimizde de kurulmayı bekliyor.
Sağlık bakanlığının, devletin 25 yılda yapacağı tesisleri özel sektöre 3-5 yıl içinde yaptırarak uzun vadede aylık olarak borcunu geri ödemesi şeklinde tasarladığı şehir hastaneleri pek çok ilde ihale süreçlerini tamamladı. Pilot illerden olan Bolu'da da hastanenin yer tespiti yapıldıktan sonra ihale süreci başlayacak.
Bakanlığın konu ile ilgili bir kitapçık çıkararak akıllarda kalan soruları gidermeye çalışmasına rağmen Kamu Özel İşbirliği Modeli ile kurulacak olan şehir hastaneleri, özelleştirmede gelinen son nokta ve kamu özel ortaklığı ile dev vurgunlar olarak da değerlendiriliyor.
"Devasa paraların konuşulduğu sağlık kampüsleri ve bunlara ait ihale süreçleri çıktı"
Kamusal alanda 24 Ocak kararları ile başlatılan neoliberal ekonomik politikalar, sağlık hizmetlerinde finansman, hizmet sunum biçimi ve halkın sağlığa erişimi açısından çok ciddi kayıpları beraberinde getirdi. 2003 yılından beri uygulanmakta olan Sağlıkta Dönüşüm Programı, her geçen gün uygulamaya koyulan yeni politikalarla bu yıkımı daha da artırıyor. SSK hastanelerinin devri, Aile hekimliği uygulaması, performans sistemi, kamu hastane birlikleri, üniversite hastanelerinin ticarileşmesi gibi gelişmelerin yanı sıra şimdide devasa paraların konuşulduğu sağlık kampüsleri ve bunlara ait ihale süreçleri çıktı.
İlk başlarda Kayseri ve İstanbul-İkitelli projeleriyle dile getirilen uygulama, Elazığ, Bursa, Konya-Karatay, Gaziantep, Adana, Ankara-Bilkent, Ankara-Etlik, Mersin, Kocaeli, İzmir-Bayraklı için duyuruldu. 2008 yılında ise sağlık bakanlığı tarafından Bolu, Kahramanmaraş ve birkaç il için duyuruldu.
Planlanan, yirmi yedi ilde toplam 37.182 yataklı hastanelerin yapılması planlanıyor. İllerin çoğunda projelerin arsa tahsis çalışmaları tamamlanmışken Bolu'da yer tespiti bekleniyor.
Sağlık kampüsleri için ilk ihale, Ankara Etlik Entegre Sağlık Kampüsü ihalesi oldu. Ankara Etlik Entegre Sağlık Kampusü ihalesinin sahibinin Astaldi- Türkerler İş Ortaklığı olduğu da kamuoyuna duyuruldu.
Bu modelle devlet, hastanelerde otelcilik ve tıbbi destek işlerinden çekilmiş olacak
ASTALDİ (İtalyan)-TÜRKERLER (Türk) ortaklığı, 3.056 yataklı Etlik Sağlık Kampüsü'nü 2.4 milyar liraya üç yılda tamamlayacak; karşılığında da devletten yıllık 319 milyon olmak üzere yirmi beş yılda toplam sekiz milyar kira bedeli alacak. Sağlık Bakanlığı bu kirayı, hastane kullanım bedeli, binaların bakım giderleri, hastane tefrişatı, sağlık araç gereçleri ile bunların bakım ve onarımı, ameliyathane, laboratuar malzemeleri, yer ve bahçe bakım hizmetleri gibi yedi ayrı kalem hizmet için ödeyecek. Kampüsün tamamlanmasının ardından Ankara'nın merkezinde bulunan yedi hastane kampüse taşınacak. Bu modelle devlet, hastanelerde otelcilik ve tıbbi destek işlerinden çekilmiş olacak, çekildiği yerleri ise ihaleyi kazanan firmalarca otel, alışveriş merkezi gibi ticari alana dönüştürmek üzere bırakacak.
Devletin sadece Kayseri, Erzurum ve Ankara'da yapılacak üç kampüs için ödeyeceği yirmi beş yıllık kira bedeli, Sağlık Bakanlığı'nın 2012 bütçesini 4 milyar lira geçerek 18.6 milyar lira olacak. Bu rakamlar devletin bu ortaklıktan özel sektöre aktaracağı paranın ölçüsünü gösteriyor.
Kamu Özel Ortaklığı nedir?
Kamu Özel Ortaklığı, kısaca; kamu hizmetlerini, kamu ile özel sektör arasında yapılan uzun dönemli sözleşmeler altında, özel sektör finansmanı kullanılarak özel sektöre gördürme, olarak tarif edilebilir. Bu hizmetler özel sektör tarafından inşa edilecek tesisler ya da kamudan devralınan mevcut tesisler işletilerek yürütülüyor. Bu süreçte krizlerin fırsat yaratacağı, devletin rolünün değişeceği, özelleştirmenin hız kazanarak yeni proje finansman modellerine ihtiyaç duyulacağı gibi öngörüler etkili.
Düzenlemeden söz edilirken risk paylaşımı ve yönetim şeffaflığı olacağı söyleniyor. Özel Sektör, işletme etkinliği, verimlilik, yeni teknoloji kullanımı, rekabet ve pazar güçlerini getirirken; kısmi ortak olan devlete, yönetimde yer alma, doğal garantörlük ve politik riski üstlenme rolleri veriliyor. En geniş kapsamda uygulayan ülkelerden biri olan İngiltere'de bu işleri yürüten kurum, planlarını kamu hizmetlerinin, uzun dönemli sözleşmeler ile finansmanı özel sektör tarafından sağlanması koşuluyla özel sektöre gördürülmesi biçiminde yapıyor. Kamu ise aldığı hizmet bedelini, yıllık taksitlerle ödüyor.
Ülkemizde bu alanda yapılan çalışmalar 2003 yılı sonlarına doğru Hazine Müsteşarlığı tarafından başlatılmış. Bu işleri yürütecek özel bir birim kurulması, gerekli kanunların çıkarılması, pilot projelerin hazırlanması gibi hedefler belirlenmiş ve müstakil Daire Başkanlığı kurulmuş.
Piyasa mantığının en üst noktası
Kamu Özel Ortaklığı, kamu hizmet sunumunda yıllar önce başlayan piyasa mantığının en üst noktası. Hazine Müsteşarlığımız "Hizmetlerin kamu kesiminden özel sektöre aktarılmasına odaklanan özelleştirme politikalarını" bile yetersiz bulmuş, yap-işlet-devret dönemini kapatmış, neoliberal politikalara uyum sağlama sürecinde özel sektöre kaynak aktarımının yeni biçimi olan Kamu Özel Ortaklığı projelerine yönelmiş. Bu durum sağlık hizmetlerini piyasaya açarken kamu hizmeti adı altında güvencesiz istihdam biçimini de genişletecek. Uluslararası deneyimler Kamu Özel Ortaklığı modelinin daha etkili ve daha verimli olduğuna ilişkin bir veri vermezken ve zaten bulgular paylaşılmaz ve hatta saklanırken; buradan iyi bir şeyler çıkmayacağına kesin gözüyle bakılıyor.
Kamu Özel Ortaklığı ile yapılacak kampüs hastaneleri şehrin uzak noktalarına inşa edildiğinde hizmete erişimini zorlaştıracak, verimsiz görülen hastanelerin kapanmasına yol açabilecek. Bunun yanında zaten birlik adı altında toplanıp, birer işletme haline getirilecek diğer kamu hastaneleri ile rekabeti arttıracak gibi görünüyor.
