Geçtiğimiz günlerde Ulumescit Köyümüz merkezli 4.8 büyüklüğünde bir depremle sarsıldık. Bu arada Tekirdağ'da da bir deprem oldu. Uzmanlar yine bizleri korkutan öngörülerde bulundular. Tekirdağ'daki 4.7 Marmara'da, 4. 8 de Bolu'da büyük bir depremin ayak izleri imiş...
Bir gerçeği artık biliyoruz. Kısaca KAF ( Kuzey Anadolu Fay Hattı ) diye adlandırılan ve Dünya'nın en tehlikeli faylarından biri olan hat, Erzincan istikametinden itibaren kırıla kırıla batıya doğru ilerliyor. En son da 1999 yılı 17 Ağustos'unda İzmit'te enerjisini boşaltan bu fay, büyük maddi ve can kayıplarına yol açmıştı. Şimdi artık İstanbul ve çevresini etkileyecek Marmara depremi bekleniyor.
Acı hatıraları hafızalarımızda halâ canlı şekilde yaşayan 12 Kasım 1999 Depremi ise Düzce-Gölyaka'dan başlayan ve KAF'dan farklı bir yapıdaki fayın kırılması ile oluşmuştu. Fayın ucu da Elmalık Köyümüzün arkasındaki mevkilere kadar gelmişti. 7.2'lik bu deprem başta Düzce, Kaynaşlı olmak üzere şehrimizde de büyük tahribata sebep olmuş, yine can kayıpları yaşamıştık.
O günlere bir dönelim...17 Ağustos Depreminden kısa bir süre sonra meydana gelen12 Kasım 1999 Depremi adeta bağıra bağıra gelmişti. KAF hattında doktorasını yapan rahmetli Prof. Dr. Aykut Barka Hocamız 18 gün öncesinden bu depremi haber vermiş ve sadece gazetemiz BOLUNUN SESİ bunu manşetten duyurmuştu.51 yaş gibi en verimli bir çağında kaybettiğimiz Aykut Barka showmen bir deprem uzmanı değildi. Gerçek bir bilim adamıydı. Bu güzel insanı rahmetle anıyorum.
Bugünlerde 12 Kasım 1999 Depremini yapan Düzce fayı üzerinde çalışmalar yapıldığını okuyoruz. Yakın gelecekte bu fayın yine kırılacağı, depreminin de en az 7 büyüklüğünde olacağı söyleniyor. Son Ulumescit Köyü merkezli deprem de işte bu fay üzerinde oldu. Bu da bize fayın diri olduğunu gösteriyor.
Hatırlarsak;12 Kasım 1999 Depremi'nden sonra ilimize çok sayıda uzman gelmiş, yapılan toplantılarda Bolu'nun deprem geleceği üzerine tahminlerde bulunmuşlardı. Ben bu toplantıların çoğuna dinleyici olarak katılmıştım. Rahmetli Aykut Barka Hoca bu fayın 400 yılda bir kırıldığını söyleyip bizi rahatlatırken, meselâ Prof. Dr. Naci Görür Hoca 7 büyüklüğünde bir deprem üreteceği konusunda ısrar etmişti.
Vaktiyle köşemde "Tarihi Depremler ve Bolu" başlıklı bir yazımda da konuyu işlemiştim. Bolu bu deprem olayında maalesef bahtsız bir şehir... Konumu yüzünden kıyamete kadar şiddetli sarsıntıların olacağı bir coğrafyada yaşıyoruz. Bu toprakların sakinleri geçmişte de çok büyük depremler gördüler, gelecekte de görecekler. Kurtuluş yok. İşimiz gerçekten zor... Zira sağımız- solumuz, kuzeyimiz -güneyimiz, merkezimiz faylarla dolu...
* Meşhur KAF( Kuzey Anadolu Fay Hattı ) sadece 5 km uzaklığımızda Karacasu beldemizden geçiyor. Üstelik tam da fayın geçtiği yerlerde yapılaşmaya başladık!.
* Şehri 10 km kuzeyinden kuşatıp doğuya, Yeniçağa istikametine doğru giden ve geçenlerde 4.8 ile bizi uyaran fayın da büyük bir enerji biriktirdiği söyleniyor.
* Batıda Yumrukaya Köyü civarında 6-6,5 büyüklüğünde deprem üretecek fay var.
* Bir de tam Bolu'nun ortasından geçen Karamanlı Mahallesi'nden Gölyüzü' ne doğru ilerleyen bir fayımız varmış. Uzun yıllardır sessizce duran...
Bunlar bilinenler... Ya bilinmeyenler...
Ayrıca komşu illerde olan depremler de bizi çok etkiliyor...
Sözün özüne gelirsek...
Topraklarının büyük bir kısmı depremlere açık bir ülkede yaşıyoruz.
Tamam... Bu konuda artık bilinçlenmeye başladık. Depremlerden az çok dersler de çıkardık sayılır. Eskisi gibi pek çuvallamıyoruz. İnşaat teknolojimiz de ilerliyor. Acil müdahelelerde, yardımlarda da organize olabiliyoruz artık... Ama yetmez... Halkımızın büyük çoğunluğu halâ riskli, dayanıksız, deprem görmüş binalarda oturuyor. Kentsel dönüşümler yeterli hızda değil... Bolu'da da durum bundan farklı değil...
Evet...
Depremini bekleyen bir şehirde yaşamak büyük sorumluluklar yüklüyor hepimize...
Tek çaremiz de; "bilimin, aklın ışığında hareket edip" depreme dayanıklı konutları çoğaltmak... Ondan sonrası tevekkül ve dua...
Maalesef bu konudaki "ihmalkârlığımız, beceriksizliğimiz" ne kadar çok ise, o kadar acı çekip yine üzüleceğiz...
* * *
M. Nevzat Özdemir
