TBMM Genel Kurulu'nda kamuoyunda 'yargı paketi' olarak bilinen kanun teklifi, 17 ret oyuna karşı 211 oy ile kabul edildi. Yeni yargı paketi ile ilgili olarak değerlendirmeler yapan Bolu Baro Başkanı Avukat Ferit Atalay, Birçok alanı ilgilendiren bu yasanın şüphesiz en dikkat çekici olanı, kişi hak özgürlerini kısıtlayarak, buna karşılık kolluk kuvvetlerinin/polisin yetkilerini artırmak suretiyle hukuk devletinin bir kez daha rafa kaldırılmış olmasıdır" dedi.
Makul şüphe ile arama getiren, mal varlığına el koymayı kolaylaştıran ve Yargıtay ile Danıştay'ın yapısını değiştiren yargı paketi, Meclis Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. Teklife son dakikada eklenen bir önergeyle, Adalet Bakanlığı'nın taşra teşkilatlarına 4 bin hâkim alınacak.
Kamuoyunda "yargı paketi" olarak bilinen Hakimler ve Savcılar Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna göre, boşalan, açılan veya dördüncü sınıftan üçüncü sınıfa geçirilen noterlikler Resmi Gazete'de ilan olunacak. Mevcut düzenlemede, bu noterlikler Resmi Gazete'nin yanısıra bulunduğu yerde, İstanbul'da, Ankara'da ve Adalet Bakanlığı'nca uygun görülecek diğer yerlerde çıkan birer gazetede ilan ediliyor.
Noterlere, Türkiye Noterler Birliği'nce verilen kimlik kartı, tüm resmi ve özel kuruluşlarca kabul edilecek resmi kimlik hükmünde olacak.
Danıştay ve Yargıtay üyesi seçilebilmek için hakimlik ve savcılık mesleğinde 20 yıllık kıdem şartı, 17 yıla düşürülüyor.
Hukuk devleti, Polis Devletinin tersidir
Yeni yargı paketini değerlendiren Bolu Baro Başkanı Avukat Ferit Atalay şu açıklamaları yaptı;
Kamuoyuna Yargı Paketi /güvenlik paketi olarak takdim edilen yasal düzenlemeler TBMM'de kabul edilmiştir. .
Birçok alanı ilgilendiren bu yasanın şüphesiz en dikkat çekici olanı, kişi hak özgürlerini kısıtlayarak buna karşılık kolluk kuvvetlerinin/polisin yetkilerini artırmak suretiyle hukuk devletinin bir kez daha rafa kaldırılmış olmasıdır.
Hukuk Devleti yönetenlerin hukuka bağlı olduğu ve hukukun üstünlüğünün kabul edildiği, Temel hak ve özgürlüklerin adil ve bağımsız bir yargı teminatıyla yaşandığı bir devlettir. Kısaca hukuk devleti Polis Devletinin tersidir.
Makul şüphe ile arama yapılabilecek
Bu bağlamda bireyin temel hak ve özgürlüklerinin alanı, sınırları ve buna ilişkin uygulamalar hukuk devletinin tanımında önemli bir kriterdir.
Yürürlüğe giren ve girecek düzenlemeler incelendiğinde; Yeni yasaların yürütmenin hukuk devletinden kolayca kaçınarak, devlet gücünün keyfi kullanımına olanak veren hükümlerle dolu olduğu görülecektir.
Şüphesiz bu düzenlemelerin başında CMK'da 'Somut' şüphe yerine 'makul' şüphe yaklaşımının benimsenmiş, "şüpheli veya sanıkla ilgili arama" maddesinde değişikliğe gidilmiş yakalama ve suç delillerinin elde edilmesinde Somut Delillere dayalı kuvvetli Şüphe yerine, MAKUL ŞÜPHE kabul edilmiştir.
Nasıl tanımlanırsa tanımlansın Makul Şüphe keyfi bir kavramdır. Güvenlik gücünün algısına göre hatta subjektif kişisel özelliklerine göre değişkenlik gösteren bu kavram temel hak ve özgürlüklerin kısıtlanması için güç kullanımının ve keyfiliğin yolunu açmıştır. Bu tıpkı "Suyumu bulandırıyorsun" diyen kurdun kuzuya yönelik öyküsü gibidir.
Dinlemelerin kapsamı genişletilmiştir
Ayrıca bu yasa değişikliklerle subjektif izleme ve dinlemenin yolu açılmaktadır. Daha önce Şüpheli ve sanıkların dinlenmesi için Ağır Ceza Mahkemesi Hakimlerinin oy birliği aranırken, aramanın tek bir hâkim kararıyla yapılacağı kabul edilmiş, dinleme gerekçeleri arasına devletin güvenliğine karşı işlenen suçlar da eklenerek, dinlemelerin kapsamı genişletilmiştir.
Bu durum masuniyet karinesini ortadan kaldıracağı gibi toplumu potansiyel suçlu gören bir anlayışın ürünüdür.
Esasen tartışmalı olan Sulh Ceza Hakimliklerine bu yetkinin verilmiş olması, Sulh Ceza Hakimliklerinin kararlarına itiraz olanağınında sınırlı olması da hukuk güvenliğini tehlikeye düşürmektedir.
Avukatların dosyaya erişimine kısıtlama getirmiştir. Böylece Temel haklardan olan savunma hakkı zorlaştırılmıştır.
Polisin teknik takip yetkisi artırılmıştır
Polisin teknik takip yetkisi artırılmış, şüpheli ve sanıkların teknik takibi ile ses ve görüntü kayıtlarının alınması, Devlete karşı işlenen suçlar ve anayasal düzene karşı işlenen suçlarda da polise teknik takip ve dinleme yetkisi verilmiştir.
Yasanın hukuk ile çelişen uygulamalarından biri de örgütlü suçlar gerekçesiyle Bir İlde Sulh Ceza Mahkemesi Hakimliği tarafından verilen herhangi bir kararın 81 ilde uygulanabilir olmasıdır. El koymanın kapsamı genişletilmiş, TCK'da "Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar" başlığında sayılan "silahlı örgüt" veya "örgüte silah sağlama" suçundan el koyma kararı verilirken; "Anayasayı ihlal", "yasama organına karşı suç", "hükümete karşı suç", "hükümete karşı silahlı isyan", "silahlı örgüt", "silah sağlama" ve "suç için anlaşma" soruşturmalarında el koyma kararı verilmesine olanak tanınmıştır.
Eleştiriye karşı tahammülsüzlük örneğidir
90 yılı aşkın süredir uygulanan Adli Yıl Törenlerinin de yasa ile kaldırılması eleştiriye karşı tahammülsüzlük örneğidir.
Ayrıca bu yasal düzenlemeye koşut olarak kamuoyunun bilgilendirilme hakkına hukuki olmayan gerekçelerle kısıtlamalar getirilmekte ve malum soruşturmalar nedeniyle yayın yasağı konmaktadır. Basın özgürlüğü hiçe sayılmakta, yargının güvenirliği ve saygınlığı her gün biraz daha sorgulanır hale getirilmektedir.
Yürütme elini yargıdan çekmemekte kararlıdır
Yıllardır Yargı üzerinden toplumun yönetilme istemleri bitmemiş ve bir İçtihat Mahkemesi olması gereken Yüksek Yargıtay'da ve Danıştay'da Üye ve Daire sayılarının artırılması suretiyle, yürütme elini yargıdan çekmemekte kararlıdır.
Ceza Yasalarında yapılan bu değişikliklerin hemen hemen tüm, yayın yasakları, bilgi edinme hakkının kısıtlanması, ifade özgürlüğünün önüne konan engeller, Temel Hukuk Metinlerine ve Anayasaya aykırıdır. Hızla tekçi ve otoriter bir yapıya dönüşen Türkiye Cumhuriyeti Demokrasi, İnsan Hakları gibi evrensel değerlerden hızla uzaklaşmaktadır. Hukukçular ve Barolar olarak bu dönüşümü kaygı ile izlemekteyiz."
