Dil Bilgisi

       İnternette de yayın yapan günlük yerel bir Bolu gazetesinin haberine attığı manşetteki akıl almaz hata dikkatimi çekti. Ben de bunu sizinle paylaşmak istedim. Umarım bu tip yazım yanlışlarını çok sık tekrarlayan bu gazete artık kendine biraz çeki düzen verir. “de” bağlacının ve “de” bulunma durum ekinin yazımı: “de” “da” bağlacı da tıpkı “ki” bağlacı gibi ayrı bir sözcük olduğu için daima ayrı yazılır. Bulunma durum eki olan “-de,-da, -de,-ta” ise eklendiği sözcüğe bitişik yazılır. “de, da” bağlacıyla “-de,-da,-te,-ta” ekleri birbiriyle karıştırılmamalıdır. Pratik olarak birbirinden şu şekilde ayırt ederiz: Cümle içerisinde cümleden “de” yi çıkartırız, eğer cümlenin yapısında bir bozukluk olmuyorsa o “de” bağlaçtır. Cümlenin yapısı bozuluyorsa o “de” bulunma durum ekidir. *Kitap da alacağım. (Kitap alacağım) *Sen de onun gibisin. (Sen onun gibisin) Görüldüğü gibi bağlaç olan “de,da” cümleden çıkartıldığında cümlenin yapısında bir bozukluk olmuyor. Şimdi de aşağıdaki örnekleri inceleyelim: *Sende bir şeylerim kaldı. (Sen bir şeylerim kaldı) *Onu otobüste gördüm. (Onu otobüs gördüm) Görüldüğü gibi bulunma durum eki cümleden çıkartıldığında cümlenin yapısı bozuluyor. Önemli uyarı: Bağlaç olan “de, da” nın kesinlikle “te, ta” biçimi yoktur. *Sana kazak ta alacağım. (yanlış) *Sana kazak da alacağım. (doğru) Ayrıca bağlaç olan “de, da” bir özel isimden sonra gelirse kesme işaretiyle ayrılmaz. *Bize Ahmet’de gelecek. (yanlış) *Bize Ahmet de gelecek. (doğru)