TAŞMAN’LAR VE PETROL
Yerin altından çıkartılan ve dünya ekonomisine yön veren sıvı madenin adı “petrol” ve petrolün gazıdır. Hepimizin hayatında da yeri var.
Yurdumuzun Misak-ı Milli hudutları belirlenirken şu günlerde dert olan Güneydoğu hudutları nasıl belirlendi? Kim, neye göre tespit etti?
Hududumuzun kuzeyinde doğru dürüst petrol yok, güneyinde yer-gök petrol. Hudut güzergâhı tespit edilirken karşımızdaki devletler petrol yataklarının haritasını biliyorlardı denilir. Başka bir iddia da bizde de petrol var, ama yabancı güçler çıkartılmasını önlüyorlardır.
Her seçim arifesinde yeni petrol bulundu diye yazar gazeteler. T.C. kurulduğunda petrol mühendisimiz yoktu. Şimdi yeterli mühendislerimiz var, hatta yurtdışında eğitim görmüşler de var. Suriye’de, Irak’ta, Libya’da, Türki devletlerde petrol bile buluyorlar, çıkartıyorlar. Peki Türkiye’de durum ne?..
İkinci cumhurbaşkanı İsmet İnönü talimat verir: “Petrol arayalım.” MTA harekete geçer, Amerika’da petrol mühendisi bir Türk bulunur. Kendisine durum bildirildiğinde, bu işin zor, pahalı, riskli olduğunu söyler. Ekonominin o zor günlerine rağmen gereken tahsisat ayrılır ve Amerika’daki Türk petrol mühendisi ikna edilir. Türkiye’ye gelmesi sağlanır.
O tarihte Batman bir köydür. Malzemeler zorla tedarik edilir ve taşınır. Amerika’dan gelen ustabaşları nezaretinde arama başlatılır. Bütün zorluklara rağmen RAMAN Dağı'nda petrol bulunur; kuyu açılır. Bu kuyunun adı “TAŞMAN”dır. Taşman görevini tamamlar, Amerika’ya döner.
80 yıldır petrol çıkan bu Türkiye’nin 1 no.lu kuyusu hâlâ petrol vermektedir. Sonradan yakın çevresinde yeni kuyular açılmıştır.
Hemşehrimiz olan (Bolu’lu) Cevat Eyüp Taşman, sevgili Ferudun ve Haldun Taşman’ın büyük amcasının oğludur.
Bendeki bilgiler böyle…
Belgin Özer
İktisatçı
