Bu bir Bolu/Düzce haberidir.
İlki Suriyelilere kapatılan 16 ilden biri Düzce olurken her nedense Bolu bu listeye girememiş ya da girmemiş. Öyle ya Bolu göçmen istemeyen söylemleri ile ulusal basında yer almıştı.
İkinci konu ise Banka bataklarında Türkiye’de ilk 10 şehir ve en son 10 şehir. Bolu banka batıkları konusunda en az batığı olan 10 il arasında yer alıyor, en iyi 6/ncı il olarak dikkat çekiyor.
Bu iki haberi birlikte ve farklı açılardan analiz etmek ve değerlendirdiğimde şu sonuçlara ulaşıyorum;
- Bolu benim görev yaptığım zamandan da çok iyi bildiğim üzere risk konusunda her zaman yedek akçeli ve dikkatli bir tutuma sahiptir, bu özelliğini devam ettirdiğini görüyoruz.
- Bolu risk algısında batık konusunda son derece emniyetli davranmasına rağmen, diğer taraftan girişimcilik ve büyüme konusunda aynı tutuma sahip olmadığını söyleyebiliriz, yeni açılan işyerleri genelde birbirinin kopyası ve tekrarı olmaktan öteye gitmiyor. BDDK verilerinde yer alan batık oranının büyük bölümünün de bu tür girişim ve yatırımlardan oluştuğunu düşünebiliriz.
- Bolu yatırımlarına göz attığımızda geçmişten bu yana nakliye sektöründe Eczacı-Dr-Sanayici-Esnaf -Memur herkesin nakliyeci olduğu bir dönemi hatırlayabiliriz, bugün çoğu kalmadı işi gerçekten uluslararası nakliye olanlar haricinde. Yine aynı ve benzer grupların son 20 senede hepsinin bu kere kümes işletmecisi ve tavukçu olduğunu gördük, bugün küçük kapasite yatırımları boşa düşmüş durumda, diğer işletmeler ise yatırım maliyet/getiri ve fayda/maliyet analizleri ile bakıldığında çok mutlu oldukları söylenebilir mi ?
- Bolu’da ender kopya olmayan yatırımcılara baktığımızda birkaç örnek aslında güzel örnek olmalarına rağmen, bu tür yatırım/girişimlerin adetlerinin sınırlı kalması üzerinde düşünülmesi ve çalışılması gereken sosyolojik, psikolojik, kültürel özellikler üzerinde düşünülüp çözümler üretilmesi ihtiyacını gösteriyor. OSB yatırımlarına baktığımızda ise teşvik – lojistik ve doğa özellikleri ile ağırlıklı İstanbul ve/veya Bolu dışı firmaların yatırımları bu gerçeği değiştirmiyor.
- Eğer buraya kadar olan tespitlerde genel ekseriyet mutabıksa Düzce/Bolu karşılaştırmasına bir bakalım ve sorularımızı soralım;
- Bolu batıkta en iyi 10'dayken Düzce batıkta en kötü ilk 10'da yer almakta. Bu marjinal durum Bolu’nun riski iyi, Düzce’nin ise kötü yönettiğine mi işaret, yoksa Düzce’nin çok daha fazla girişimci, Bolu’nun ise muhafazakar ağır kaldığına mı işaret? Öyle ya az iş az hata demek düz mantık bakarsak.
- Düzce’nin Suriye’li göçmen konusunda 16 il içinde yer alırken Bolu’nun bu 16 il içinde yer almaması, Sanayi ve yatırımların Düzce’de Bolu’ya kıyasla misli ile daha fazla olduğu, bu nedenle iş gücü olarak çok daha fazla Suriye’li çalışan ve nüfusa işaret ettiğini söyleyebilir miyiz ?
- Düzce ve Bolu’ya sağlanan teşvikler ve içerikleri farklılıkları acaba yatırım iştahı ve yönelimini etkilemekte midir?
- Bolu ve Düzce aralarında yaklaşık 50 Km olmasına rağmen iklim olarak çok farklı özelliklere sahip, kış ısınma ve enerji maliyetleri acaba Düzce lehine bir cazibe mi oluşturmaktadır. Eğer böyleyse Bolu kendi enerjisini üretme ve paçal maliyetleri düşürme konusunda kurumsal ve stk olarak ne yapmaktadır, bu konuda girişimler olmakta mıdır? Öyle ya aynı paralelde yer alan Almanya benzer iklim koşullarında müthiş sonuçlar almakta .
- Düzce Bolu sanayi – tarım milli gelir karşılaştırmaları, gelişim fırsat alanları, birbirini tekrar etmeyecek yatırım alanları gibi konularda girişimciye sunulacak raporlar muhtemelen olabilir, girişimci bu rapor ve analizlere hangi kaynaktan kolayca ulaşabilir (web ortamından)
Farklı farklı basın yayın kaynaklarından takip edebildiğim kadarı ile Bolu genelde siyasilerin birbirleri ile ilgili yorumları, adli vakalar, vefat haberleri ağırlıklı bir gündemle meşgul oluyor gelişime, girişime yatırıma ve istihdama yönelik bilgi, analiz, haber ve yönlendirmelerde sanki kısa kalıyor gibi algılıyorum.
Gelişim ve girişimin ön koşulu öncelikle mevcut durumun doğru analizi ve kabulü üzerine olabilir. Bolu’yu gelişme & girişim konularında her zaman iyi tablolarda ve daha yukarılarda görme temennisiyle …
Ender Balcı
