"Bolu’da halk için değil, rant için mi proje üretiliyor?"
Merkez üssü Kahramanmaraş olan 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki iki depremle birlikte birinci derecede deprem bölgesinde yer alan Bolu’daki yapıların güvenliği tekrar tartışma konusu oldu.
Yaşanan bu depremde depremde, son deprem yönetmeliğine göre yeni yapılmış binanın da göçmüş olduğunu görünce, sorumlu yayıncılık anlayışımız gereği BolununSesi Gazetesi olarak "Bolu yanlış hesap yapan mühendislere DUR dedi" başlığıyla yaptığımız haberde, Bolu'da inşaat mühendisleri ve Bolu Belediyesi'nin büyük bir hassasiyetle bir yıldır tartıştığı, hatta mahkeme konusu bir konuyu gün yüzüne çıkardık.
Haberde; "Bolu Belediyesi İmar Müdürlüğü son deprem yönetmeliğine uygun statik projelerinin denetimi sırasında aynı ölçülerde olan iki ayrı binanın birinde 90 ton diğerinde ise 70 ton demir kullanıldığını fark ederek, denetimlerini bu yönde sıklaştırınca bazı mühendislerin statik projelerinde 20 ton daha az demir kullanarak, inşaat maliyetlerinde çok büyük maliyet farkı yarattıklarını tespit etti.
Aynı tip ve aynı ölçülerdeki iki binada tasarımdan kaynaklı ancak 3-5 ton demir tonaj farklılığının kabul edilebilir olduğu belirtilirken, 20 ton demir farkının asla kabul edilebilir olmayacağının altı çizilerek buraya dikkat çekildi.
Bolu İnşaat Mühendisleri Odası, bazı mühendislerin hazır paket programlarındaki zaafları kullanarak, statik projelerde eksik demir ve eksik beton hesabı ile proje hazırladıklarını tespit ederek, Bu konuda Bolu Belediyesi İmar Müdürlüğü ile ortak bir çalışma yürüttü. Bu şekilde deprem yönetmeliğine uygunmuş gibi görülen projelerin haksız rekabete ve riskli binalar imal edilmesine yol açıyor olmasına rağmen, inşaat maliyetlerini düşürdüğü için bazı müteahhitlerin buna tamah ettikleri biliniyor.
Yani son deprem yönetmeliğine uygun çizilmiş gibi görünen statik projelerin, aslında öyle olmadıkları ve kitabına uyduruldukları belirtiliyor. Bu şekilde aynı ölçülerde iki ayrı bina arasında 100 binlerce, hatta milyonlarca lira haksız kazanç elde edilebiliyor. Bazı mühendisler, statik programlarının zaaflarından yararlanarak deprem yönetmeliğine uygun gösterdikleri inşaatlarda demir ve beton maliyetlerini düşürerek bu şekilde haksız rekabete yol açıyorlar" dedik.
Yaşanan acı olayla birlikte birinci derecede deprem bölgesinde yer alan Bolu’da bir yanda yapı güvenliği tartışılırken, diğer yandan bazı inşaat mühendisleri tarafından üretilen projeler tartışma konusu olunca, hatta demir hesabını diğer mühendislere göre 20 ton daha eksik çıkaran mühendisler kullandıkları statik programının sahipleri Bolu'ya gelerek tartışmanın tarafı olarak kendilerini savunmuşlardı.
Eksik demir hesabı yapan mühendisler, müteahhitlerin gözdesi haline geldi!
Eksik demir hesabı yapan inşaat mühendisinin projesi Bolu Belediyesi İmar Müdürlüğü'nden geçmeyince, bu mühendis tarafından Belediyeye dava açılmıştı. Son olarak Belediye Başkanı Tanju Özcan meclis toplantısında bu konuyu dile getirerek söz konusu inşaat mühendisinin adını kullanarak, "Bazı inşaat mühendisleri tarafından yapı dayanımı göz ardı edilip, kolon ve kiriş sistemlerinde daha az demir kullanılarak üretilen projeler, Bolu’daki müteahhitlerin gözdesi haline geldi. Bazı çevreler ilgili inşaat mühendislerince üretilen projelerin teknik olarak doğru olduğunu ifade etse dahi kamuoyunda söz konusu mühendis ve müteahhitler aracılığıyla üretilen yapılar için ciddi endişe söz konusu" demişti.
Mühendisler Odası'nın uyarısı ile Belediye harekete geçti
Son 25 yıl içerisinde 17 Ağustos 1999 ve 12 Kasım 1999 depremlerinde ağır yaralar alan kentimizde, bu depremler öncesindeki mevzuatlara göre yapılan binaların olası depremlere karşı dayanımı, yaşanılan son depremden sonra tekrar tartışılırken. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Bolu Temsilciliği, Bolu Belediyesi İmar Müdürlüğü'nü uyararak Bolu'da 90 ton demir kullanılması gereken binalarda, statik programlarının zaafından yararlanarak 70 tona indiren birkaç mühendisle ilgili ihbarda bulundu.
Bolu Belediyesi sıkı takibe aldı
Bolulu İnşaat Mühendislerinin Oda vasıtası ile yaptıkları uyarı sonucu harekete geçen ve statik projeleri üzerinde yaklaşık bir yıl önce sıkı takibe başlayan Bolu Belediyesi, söz konusu inşaat mühendisleri ile karşı karşıya geldi. Kullandıkları statik programının yazılımcıları Bolu'ya gelerek, "20 ton eksik fazla" tartışmasına karşı yazılım programlarını savundular.
‘Sözde teknik’ yaklaşım güvensiz yapılaşmanın önünü mü açıyor?
1999 depremlerinin ardından, yaklaşık çeyrek asırda afetlere hazırlık kapsamında özellikle yapı güvenliği için dile getirdikleri merkezi ve yerel iktidarlar tarafından dikkate alınmadı. Bilimsel ve teknik tüm uyarılar dikkate alınmazken, kimi inşaat mühendisleri tarafından "Bolu’da halk için değil rant için proje üretiliyor" iddiası halkın endişesini büyütmeye devam ediyor. İddialara göre bazı inşaat mühendisleri, proje programının açıklarını kullanarak binaların dayanım performanslarına konu olan statik projelerinde daha az demir kullanımı ön görüyor. Kimi değerlendirmelere göre müteahhitlerin ilgisini çeken bu ‘sözde teknik’ yaklaşım güvensiz yapılaşmanın önünü açarken, haksız mesleki rekabetin yanı sıra halkın güvenli yapılarda yaşama hakkını da elinden alıyor.



