Okuyucu Haberi Çekin-Gönderin-Yayınlayalım
İLAHİ ADALET, Yarına bırakır, ama kimsenin yanına bırakmaz !!!

Feridun.. Han duvarları.. Dere Beyi..

FERİDUN.. HAN DUVARLARI.. DERE BEYİ.. Eksik olmasın bir arkadaş, ...

Feridun.. Han duvarları.. Dere Beyi..
Paylaş
  • Linkedin
  • Pinterest
  • Whatsapp
  • Telegram
  • Reddit
A- A+ Paylaş

     FERİDUN.. HAN DUVARLARI.. DERE BEYİ..

     Eksik olmasın bir arkadaş, geçen ay kaybettiğimiz Selim İleri'nin bir kitabını göndermiş.. Daha önce de şehir ve şehir yaşamı ile lgili, bir kitabını okumuştum aynı yazarın..

* * *

     Baktım, bu kitabında da yine İstanbul'un Tramvaylarından bahsediyor Selim İleri.. En çok da süslenip püslenen ve ön camına ''Elveda sevgili yolcularım'' diye yazılıp son seferine çıkarılan Tramvaydan.. Tramvayın fotoğrafına bakarken Rahmetli Deli Refik ve onun meşhur eşek arabasını hatırladım.. Bolu'dan ayrılırken gelin gibi süsleyip Belediyeye 'veda mektubu' bıraktmaya gittiği..

* * *

     ''Şöyle soylusunuz böyle boylusunuz'' diye başlayan, ve ''sizin soyunuzu sopunuzu, gelmişinizi geçmişinizi'' diye biten bir Veda Mektubuydu o..

* * *

      Bolu tarihinin en ilginç kişilerinden biri Refik Firaki.. 'Biz onu çılgın bir savaşın içine düşen Bolu Amele Taburundan da tanıyoruz.. Tabur Komutanı Teğmen Deli Refik olarak.. Yardımcısı da Asteğmen Deli Fikri..

* * *

      Tramvay diyordum; Tramvaylar Istanbul'dan kaldırıldığında bizim Osman Zeki Oral Hoca'nın onları Bolu'ya kazandırmak için başvurmadığı makam kalmamış..''Yapmayın ağalar'' demiş,'' gelin şu fırsatı kaçırmayalım, para mara da istemiyor adamlar.. Kaplıca ile şehir merkezi arasına koyarız, tıngır mıngır gider gelirler.. ''Dandini Dan Dan, Çekilin Yoldan Geliyor Zeynullah Vatman..” Böyle demiş ama, kimseye anlatamamış derdini.. Kulak şapırdatmış herkes..

* * *

       DESTANCI SELAHATTİN..

      ''Bolu AmeleTaburu'' deyince, çocukluğumda dinlediğim bir şiir vardı.. Geçenlerde bir yerde yine karşıma çıktı o şiir.. Destancı Selahaddin'in yazdığı ve pazarlarda 'hediyesi 5 kuruş' tan sattığı şiirlerden biriymiş o.. Bolu'da ilk kez 10 Şubat 1921 de, şehit çocukları için düzenlenen gecede okunmuş.. Şehit Subay Salih Bey'in kızı Müjgan okumuş..

*

     Annemciğim babam yok mu? Nerde kaldı gelmedi

     Gözlerimden akan yaşı, el uzatıp silmedi,

     Kardeşimle bekliyoruz her akşam pencerede,

     Benim arslan babacığım, acep şimdi nerede?

     O mübarek kemikleri, hangi dağda derede?

*

     O gece ile ilgili çok ilginç detaylar da var o kaynakta.. Geceye katılan Bolulu hanımların isimleri, lakapları, şehit çocukları için yaptıkları yardım miktarları falan.. Uzunca bir liste.. Listenin başında da tanıdık iki aile, Onsekiz'ler ve Penbeciler..

*

     On Sekizin Fatma Hanım 100 kuruş,

     On Sekiz'in Halise Hanım 100 kuruş,

     Penbecilerden Zeyneti Hanım 100 kuruş..

*

      EŞKİYA MUSTAFA BEY..

     Bağdat'tan İstanbul'a gidecekken Eşkiyalar yüzünden yola devam edemeyen ve Bolu'da kaldığı bir Handa vefat eden Abdullah Efendi'yi anlatmıştım bir tarhte.. Faruk Nafiz Çamlıbel'in ''Han Duvarları'' adlı şiirini çağrıştıran bir hikayeydi hatırlarsınız.. O handa Abdullah Efendi'den geriye küçük bir not defteri kalmıştı.. Bir de içinde boynu bükük bir mühür olan para kesesi..

* * *

     Biraz baktım da; sadece dağlar değil, şehir merkezi de pek tekin değil o yıllarda.. Eşkiya Tıygır, Seben'li Yüzbaşı, Arnavut Bahtiyar, Hakkı Çavuş var Bolu Dağları’nda.. Bunların Bolu Lisesi (Sultani) Müdürü Şeref Bey ile Mal Müdürü Reşat Bey'i Bolu Dağı’nda bir ağaca bağlayıp ateşe vermeleri var.. Suçluların yakalanıp Tuz Pazarı'nda alelacele, idam edilmeleri.. Tuz pazarı, eski Gazipaşa okulunun karşısı oluyor bu arada.. Şehir sinemasının tam arkası..

* * *

      Aynı yıllarda şehir merkezinde de bir 'Derebeyi Mustafa Bey var ki, adam tam bir psikopat.. ''Yürümesi hoşuma gitmedi'' diye adam öldürüyor şehrin orta yerinde.. ''Rüyama girdi'' diye infaz ettikleri var.. Ve öldürdüğü kişi sayısı kadar top attırıyor Hisar'dan.. O gün 3 kişi öldürdü misal, 3 pare top, 5 kişi öldürdü 5 pare.. O kadar nam salmış ki adam, Bolu tarihi ile ilgili hangi kitabın kapağını kaldırsan o çıkıyor karşına..

* * *

      Merak ettim, Kimdir bu adam diye.. Şehrin hangi mahallesinde oturuyordu? Kimlerdendi..? Bütün kaynaklarda onu aradım gece boyu.. Ben adamı köylerde, şehrin kenar mahallelerinde ararken, adam Semerkant Mahallesinden bizim kapı komşumuz çıkmasın mı? Sokağın başında dedem Mühürcü Hacı Mustafa'nın evi, onun biraz ötesinde de Derebeyi Mustafa'nın.. Evin içinden çekilmiş fotoğraflar da var o kaynakta..

* * *

      Fotoğraflara bakarken ''5 pare top atılsın Hisar'dan! diye kükreyişini duyar gibi oldum Derebeyinin.. Her gün inip çıktığı merdivenleri, su içtiği sürahiyi, kullandığı Tuvaleti gördüm.. Ve tuvalete girerken giydiği tahtadan ayakkabıları.. Çocukluğumun korkulu rüyası olan nalınları.. Ne zaman bir evin tuvaletinde rastlasam canlanıp peşimden koşacaklar zannettiğim..

* * *

      Bir de, bizim eşkiyalar yetmezmiş gibi zaptiyeler her peşine düştüğünde Bolu'ya kaçan, Bolu'da yaşayan annesinin evinde saklanan Hekimoğlu İbrahim var o dönemde.. Adına türkü yakılan ve bir Bolu dönüşü bizim Hasan Duman gibi pusuya düşürülüp öldürülen..

*

     Hekimoğlu derler benim aslıma,

     Aynalı martin yaptırdım narinim kendi nefsime.

     Konaklar yaptırdım döşetemedim,

     Ünye de Fatsa bir oldu narinim baş edemedim..!

*

     Ne yalan söyleyeyim; ilk başta Hekimoğlu İbrahim'in Bolu ile bir ilgisi olabileceğine ihtimal vermemiştim, ama biraz araştırınca gördüm ki bilgilerin hepsi doğru.. Ve ilginçtir bütün kaynaklarda bu bilgilerin Sinema sanatçısı Kadir İnanır'dan alındığı yazılı.. Zaten Hekimoğlu türküsünün hem derleyeni hem de TRT repertuvarına kazandıran kişisiymiş Kadir İnanır.. Merak edip İnternette biraz daha araştırınca aşağıdaki satırlar çıktı karşıma;

*

       ''Hekimoğlu, çatışma sonunda çemberi yararak kurtulur.. Olaydan hemen sonra, Bolu da tek başına yaşayan anasının yanına gider. Anasına durumu anlatır ve artık şehir yerinde duramayacağını bildirir. Anasıyla helalleşip, yanına Mehmet ve Hasan adlı iki amcaoğlunu alarak dağa çıkar. Çıkış bu çıkış ve ölünceye kadar Hekimoğlu artık dağdadır..''

* * *

      FERİDUN..

      Ölümden kaçış yok bunu biliyoruz, ama yine de her ölüm haberi ile sarsılıyoruz nedense.. Bunu Feridun Argat'la 20 Mart'ta bir kez daha yaşadık.. Geçtiğimiz yıldı galiba, Bolu'da tesadüfen girdiğim bir eczanede karşılaşmıştık Feridun'la.. Sinan Bilgihan'ı sormuştum ona.. Fikriye teyzeyi, Fadıl Amca'yı.. Eczaneden ayrılmadan önce de onun paylaştığı sınıfça çekilmiş bir fotoğraf üzerine konuşmuştuk.. Erkeklerden Cengiz'in, Akif'in, Selami'nin, Fuat'ın ve Cemal'in olduğu, Kızlardan Zehra'nın Hatice'nin, Özden'in..

* * *

      Ne diyelim? Nur içinde yat Feridun demekten başka ne gelir ki elimizden.. Işıklar yoldaşın olsun Feridun..

       Erdoğan Mühürcüoğlu.. 25.03.2025..

Yorum yazın

Yorum yazmalısınız
İsim yazmalısınız
Doğru bir email yazmalısınız
Sayfada yer alan yorumlar kişiye ait görüşlerdir. Yapılan yorumlardan sitemiz hiçbir şekilde sorumlu değildir.

6 yorum yapılmış

  • ERDOĞAN MÜHÜRCÜOĞLU (26 Mart 2025)
    Sevgili ''Çamlıbel_in gölgesi'' ve ''Doğrucu Davud'' rumuzlu dostlarım; Gavurlar mahalleni çok kez anlattık aslında.. Takvor Hopyan'ın ''Pederimin Anıları'' adlı kitabından alıntılar yaparak anlattık.. Mahallenin Terzi, berber, kuyumcu, banker gibi mesleklerden oluşan sakinlerini, çarşı karakolunda Polis memuru olarak görev yapan Gıymes Hopyan'ı ,onun bir kaç ay önce evlendiği eşinin ölümünü, evinin bitişiğindeki kilise ile, karşısındaki Artin Efendi'nin hamamını, mahallenin kör kemancısı Ohannes'i, Askerlik Şubesi'nde çalışan alkolik enişteyi.. Hep yazdık bunları.. ''Gıymes Efendi'' başlığıyla yazdık ''Gecikmiş bir bayram yazısı'' başlığıyla yazdık.. Gazetenin arşivinde vardır.. Sevgili Âraf; Tabur Komutanı Deli Refik ve yardımcısı Deli Fikri'nin komutasında savaşan ve sağ salim Boluya dönebilen askerlerden bazılarının isimlerini ve cephede yaşadıklarını da yazdık.. Yorumlarıyla katkıda bulunan herkese teşekkür ederim..
  • Çamlıbel_in gölgesi (26 Mart 2025)
    Doğrucu Davut kardeş, ırkçı veya kinci değilim. Bilirsin esnaf veya sanatçı veya marangoz, inşaatçı doktor onların toplumun hayatının değişik bir rengi olduklarını düşünüyorum. Bolu tarihinde ne gibi yerleri var merak ettim. Bunu da en iyi bilecek Erdoğan abi. Hatta mesela Boluda özellikli yapılar var mı. Taşhanı kim yaptı mesela. Haydi Erdoğan abi kalk bence. Öyle diyalize giriyorum diye ağırdan alma bence. Boluya anlatacağın daha çok şey var.
  • Âraf (26 Mart 2025)
    Tuvalette aniden canlanarak peşi sıra takur tukur koştukları çocuğun ödünü koparan nalınların sahnesinde takılı kaldım... Tabur Komutanı Deli Refik, Komutan Yardımcısı Deli Fikri! Bu da iyiymiş, askeri disiplin! Erattan o taburdan aklı başında terhis olan olmuş mudur acaba :) Olmamışsa da ziyanı yok. Memleketin dört bir yanında dağılıp sokaklarda ahalinin deli ihtiyacını karşılamışlardır. Deliler çok önemli. Belki de onlar, çoğumuzun büyüdükçe azar azar yitirdiğimiz çocukça masumiyeti hiç terk etmeyenler veya dayanamayıp tekrar ona geri kaçanlardır. Kaybettiğimiz masumiyetimizi sadece bir çocuğun, bir hayvanın bir de delinin gözlerine bakarak görebiliriz!
  • Doğrucu Davut (26 Mart 2025)
    çamlıbel in gölgesi; , nerde şimdi o ermeni-rum ve yahudi ailelrin torunları bilen varmı. nufus kayıtları değitirilip Türk görünümüne geçenleri mi kastediyorsun yoksa.
  • Mehmet Yücel (25 Mart 2025)
    Erdoğan bey zevk veren yazılarınızdan birini daha okuduğumu zannederken yazınızın sonunda sinıf arkadaşlarımdan biri Ecz.Feridun Argat'ın vefat ettiğini teesürle öğrendim.Yine Sinan Bilgihanın daha önce vefat ettiğini biliyordum.Allah vefat edenlere rahmet eylesin.Şu an bildiğim kadarıyla bir elin parmakları kadar sınıf arkadaşım kalmıştır.(Akif Bıltır,İhsan Sarıkaya,Muhterem Duman,Sezen çakmak Koçak vs.)Hayatta olanlara uzun ömürler diliyorum.Galiba biz de yolun sonuna geldik gibi.Herkese uzun ömürler dilerim.
  • Çamlıbel_in gölgesi (25 Mart 2025)
    Eline sağlık, kalemine sağlık abi. Belki yazmışsındır, belki aralara serpiştirmişsindir belki ben farketmedim ama Bolunun yahudi Ermeni Rum vs. aileleri hakkında malumatınız var mı? Belki bir gün de bu konuyu işlersiniz.