Erken kalkan yol alır, perşembenin gelişi çarşambadan belli olur diye boşa denmemiş
Haziran ayına nasıl başlıyoruz bir bakalım
Dünyadan baktığımızda tarifeler üzerine poker oynandığı blöf ve restlerin uçuştuğu, ancak sonuçta dünya büyüme ve ticaret canlılığını gösteren BDI endeksinde yatay gidişin neredeyse 2011 den bu yana yatay ve vasat seyrine devam ettiği bir tablo görüyoruz. (ekli tablo)
Peki bu süreçte artan dünya nüfusu göz önüne alındığında sadece tüketim artışı nedeni ile birlikte ekonomide bir büyüme beklenmez mi ? İşte bu yatay seyir aslında iki gerçekliğe de işaret ediyor. Enflasyonla büyüyen bir ekonomi nominal olarak gsmh büyüme gösterse de ne yazık ki gelir dağılımında her geçen gün daha da bozulma ile gerçek anlamda ekonomik bir gelişmeye neden olmuyor.
Gerek Dünya ve gerekse ülkemiz gelir dağılımında nüfusun % 10 luk zengin ve varlıklı kesimin toplam varlıkların neredeyse % 80 lere varan bir sahiplik yüzdesi önümüzdeki dönemde ekonomiden siyasete ve oradan sosyal hayata kadar çok fazla değişim ve değişikliklere neden olduğu ve olmaya devam edeceği de görülmekte.
Nitekim ülkemizde 500 deki firmaların neredeyse % 90 karlarının > % 90 faize öderken, nominal karları > % 70 ler seviyesinde aşağıya gelirken bankalar dahil özkaynakları enflasyon altında kar ile özkaynak kaybediyorlar.
Bunun temel nedeni vatandaşların satın alma gücü yitirmeleri nedeni ile şirketlerin gerekli kar marjı ve cirolara ulaşamaması olduğu ne zaman görülecek yakın gelecek tarih sosyolojik olarak bu gerçekliği bugünün genç neslin görmesini sağlayacak.
Diğer taraftan ülkemizde üretimin ranta kurban edilmesi ile enflasyona temel neden olması ve bu sarmalın yapışkan enflasyon ile birlikte yapışkan durgunluk ve işsizliğe sebep olduğu gerçekliğinin hala suni boş politikalarla yok sayılması sadece ülkemizde değil dünyada da önemli yeni bir döneme geçilmekte olduğunu da Abd gelgit politikaları AB temel politika değişiklikleri ve diğer sıcak savaş patlakları ile kendini gösteriyor.
Yine özellikle Türkiye, Rusya, İran, Türki cumhuriyetlerden çok sayıda insanın AB ülkelerine vatandaşlık/oturma izni için konut almaya yönelik sermaye göçü ile KOBİ ler tarafında fabrikaların daha uygun ülkelere taşınması değişimin göze çarpan uygulamaları.
KOBİ lerimiz bu kaos içerisinde kendi içlerinde yönetici kapitalizmi, sürdürülebilirliğe yönelik değişime ayak uydurmaya direnç ve sorgulanması gereken özgüvenleri ile her geçen gün zeminin altlarından kaydığının yeterince farkında değiller.
Risk yönetimi ve finansal yönetim danışmanlığı almanın bu farkındalığı sağlayabileceğinin de ne yazık ki farkında değiller.
AB ülkeleri CDS oranlı Mayıstan Hazirana iyileşerek düşüş gösterirken ülkemiz CDS maalesef yapışkan hale gelmiş durumda. Ülkemize yabancı yatırım beklentileri ile bu yönde ki spekülasyonlar için en güzel gösterge ekli ülkeler CDS karşılaştırması olacaktır. (ek 2 tablo)
VIX korku endeksine baktığımızda onca çalkantıya rağmen Abd tarafında bir kötümserliğin hakim olmadığını görmekteyiz. (ekli tablo)
Değerli TL ile Avrupalı turist için bu yaz pahalı kalmamız, hukuk uygulamaların Avrupa için yarattığı yansımalar, Rusya Ukrayna savaşında olası bir yayılma, artmakta olan cari açık, yapışkan hale gelen CDS-enflasyon-durgunluk ve işsizlikle bu yazın sıcak kışın ise soğuk geçeceğinin ön habercisi gibi hazırlıklı olmakta yarar var.
Anadolu atasözleri bence uluslararası kült sözler olarak görürüm her zaman.
Erken kalkan yol alır, perşembenin gelişi çarşambadan belli olur diye boşa denmemiş.
Ender BALCI



